Stefan Jerzy Lebson
Biografia
Stefan Jerzy Lebson urodził się 10 sierpnia 1906 roku w Aleksandrowie Kujawskim, w mieszczańskiej rodzinie żydowskiej. Był synem Gustawa i Reginy z domu Kawa. W 1926 roku ukończył Państwowe Gimnazjum im. Władysława Jagiełły w Płocku, a następnie rozpoczął studia na Wydziale Elektrycznym Politechniki Gdańskiej. Dzięki wybitnym wynikom został pierwszym cudzoziemcem przyjętym na elitarny kierunek elektrotechniki teoretycznej i praktycznej. W 1932 roku uzyskał tytuł inżyniera dyplomowanego ze specjalnością teoria pomiarów elektrycznych.
Ze względu na narastającą faszyzację w Wolnym Mieście Gdańsku, Lebson nie mógł kontynuować doktoratu i w 1933 roku przeniósł się do Warszawy. Pracował w Fabryce Aparatów Elektrycznych „Elektroautomat”, a od 1935 roku w Spółce Akcyjnej „Staniola”, która wspólnie z francuską firmą Chauvin - Arnaux S.A. otworzyła fabrykę mierników. Odbył praktykę w Paryżu, ale stracił pracę po udziale w strajku okupacyjnym. Następnie zatrudnił się w Zakładach Aparatury Precyzyjnej „Ateliers J. Carpentier Paris”.
Po wybuchu II wojny światowej Lebson znalazł się we Lwowie, skąd w 1940 roku został deportowany w głąb ZSRR. Za próbę powrotu zesłano go do syberyjskiego gułagu. W czasie jednego z transportów uznano go za zmarłego i porzucono w tajdze, ale uratował go nieznajomy Jakut. Po amnestii w 1941 roku pracował przy budowie linii energetycznej na Uralu, a w 1944 roku trafił do Samarkandy, gdzie kierował działem pomiarów w elektrowni. Podczas wojny jego rodzina zginęła w getcie warszawskim i obozie koncentracyjnym.
W 1946 roku Lebson powrócił do Polski i wstąpił do PPR. Związał się z fabryką „ERA” we Włochach, gdzie zorganizował produkcję mierników elektrycznych i stworzył szkoły zawodowe. Pełnił funkcję dyrektora technicznego, a następnie kierownika Zakładu Miernictwa Elektrycznego w Instytucie Elektrotechniki. W 1954 roku rozpoczął pracę na Politechnice Warszawskiej, gdzie kierował Katedrą Miernictwa Elektrycznego. Był autorem licznych podręczników i publikacji naukowych, współautorem patentów.
Stefan Jerzy Lebson zmarł 13 marca 1972 roku w Warszawie. Został pochowany na cmentarzu parafii św. Teresy od Dzieciątka Jezus w Warszawie-Włochach.